Dalton

Het traject naar de certificering van Dalton duurt vijf jaar. De Rank hoopt in het voorjaar van 2021 de certificering te mogen ontvangen. In de jaren daaraan voorafgaande volg(d)en leerkrachten de opleiding, is er een opgeleide Daltoncoördinator en Datonleidinggevende en worden in een doorgaande lijn de kernwaarden aangeboden, waarbij verantwoordelijkheid en zelfstandigheid, maar ook de andere pijlers, steeds grotere basis van het onderwijs vormen. Ook na de certificering worden Daltonscholen elke vijf jaar gevisiteerd. Tijdens zo’n visitatie wordt door het visitatieteam gekeken of men doet want men beschrijft in het Daltonhandboek of ontwikkelingsplan. Bij onvoldoende ontwikkeling zal een besluit genomen worden om na twee jaar een vervolgvisitatie te doen.

De basis van Daltononderwijs ligt in het dorpje Dalton in het begin van de vorige eeuw in de Verenigde Staten. Een onderwijzeres, Helen Parkhurst, vroeg zich af of haar leerlingen niet beter gebaat zouden zijn bij meer verantwoordelijkheid en zelfstandigheid bij het uitvoeren van hun taken. Ze zocht meer de balans tussen de maatschappelijke eisen die aan het onderwijs gesteld worden en de persoonlijke doelen van leerlingen.
Daltononderwijs is gebaseerd op vijf kernwaarden: verantwoordelijkheid, zelfstandigheid, samenwerken, effectiviteit en reflectie. Met behulp van deze vijf pijlers willen wij onze leerlingen toekomstbestendig maken en ze als mensen zonder vrees kunnen laten functioneren in een dagelijks veranderende maatschappij.

Waar werken wij dan naar toe?

Verantwoordelijkheid:
Wij bieden onze leerlingen de ruimte voor een verantwoorde keuze bij het verwerken van de leerstof. De begeleiding van de leerkrachten is er op gericht de leerlingen zich verantwoordelijk te laten voelen voor het eigen leren. Leerlingen krijgen de ruimte om te experimenteren, maar worden tegelijk ook geconfronteerd met de relatie tussen wat ze doen en wat dat oplevert. Dat is voor leerlingen een geleidelijk leerproces, waarbij zelfkennis en zelfinschatting een grote rol spelen.

Zelfstandigheid:
We willen leerlingen uitgedagen om hun leertaken zelf tot een goed einde te brengen. Deze manier van werken stimuleert het probleemoplossend denken van de leerlingen.
Om later als volwassenen goed te kunnen functioneren, leren de leerlingen te beoordelen welke beslissingen zij moeten nemen. Door een bepaalde mate van keuzevrijheid dwingt het de leerlingen tot het nemen van zelfstandige beslissingen die effectief en verantwoord zijn. De leerling leert zelfstandig te plannen en te werken aan de hand van zijn taakblad en hij leert zelf beslissingen te nemen over noodzakelijke (aanvullende) instructies ten behoeve van zijn leerproces. De leerkracht is daarbij steeds in coachende rol bij aanwezig of helpt die leerlingen bij het maken van keuzes, indien ze dat nog moeilijk vinden.

Samenwerken:
Leerlingen krijgen bijna iedere dag de mogelijkheid samen te werken (met een maatje). Dat hoeft niet altijd in vaste (coöperatieve) structuren, maar kan eigenlijk heel vanzelfsprekend verlopen als leerlingen elkaar helpen of ervoor kiezen samen aan een taak te gaan werken. Doordat leerlingen samen met leerkrachten en medeleerlingen aan hun leertaken werken, leren zij met elkaar omgaan en dat zij elkaar kunnen helpen. Het verwerven van kennis en vaardigheden in samenwerking met anderen kan het leren vergemakkelijken. Dit kan op gelijkwaardige niveaus of doen we juist op verschillende niveaus (bijv. gr 8 leerling met gr 3 leerling)
Samenwerken met anderen heeft daarnaast een functie op het gebied van sociale vorming: leerlingen leren dat er verschillen bestaan tussen mensen. Ze leren naar elkaar te luisteren en respect te hebben voor elkaar. Als leerlingen met elkaar samenwerken, ontwikkelen ze sociale vaardigheden. Bovendien leren ze daardoor te reflecteren op de manier waarop ze leren. Zoals het beoordelen van de eigen inbreng en die van de medeleerlingen, het aanleren van discussievaardigheden, het leren omgaan met teleurstellingen en het ervaren van de meeropbrengst uit de samenwerking.

Effectiviteit:
Het doel van daltononderwijs is in eerste instantie (natuurlijk) gericht op de leerontwikkeling van leerlingen, dat wil zeggen op het behalen van goede onderwijsresultaten. Daarnaast is het daltononderwijs gericht op de persoonsontwikkeling van leerlingen. We beogen een leerling die op eigen niveau kan en wil bijdragen aan de maatschappij. Een mens die ondernemend, zelfverantwoordelijk en zelfregulerend is. Een mens zonder vrees en een gezonde dosis lef.
De kracht van het Daltononderwijs is dat de inzet op de persoonsontwikkeling sterk bijdraagt aan het behalen van goede onderwijsresultaten.
Om dat te bereiken zijn we gericht op effectieve inzet van tijd, menskracht en middelen. De lesuren op een Daltonschool zijn onder te verdelen in instructie-uren en (dalton- of) taakuren. Deze weektaaktijd biedt leerlingen gelegenheid zelfstandig aan het werk te gaan. Taken zijn opdrachten of opgaven die je binnen een vastgestelde tijd moet afwerken. Leerlingen kunnen in grote mate zelf bepalen aan welke taak zij waar en met wie willen werken. Zij houden hun aanpak en vorderingen zelfstandig bij op de weektaak. Deze weektaak (zoveel mogelijk op maat) biedt optimaal gelegenheid voor leerkracht én leerling om doelmatig functioneel te werken.

Reflectie:
Reflectievaardigheden spelen een belangrijke rol bij het leren leren. Door reflectie structureel in ons lesprogramma op te nemen krijgen leerlingen meer inzicht in hun eigen leerproces. Ze zijn in staat tot het nemen van meer verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces, kunnen dat beter aansturen, wat het leren vervolgens ten goede komt.

Op dit moment is alles wat hierboven benoemd wordt “in proces”. We zijn een Daltonschool in oprichting en hopen in 2021 een gecertificeerde Daltonschool te zijn. In een sfeer van veiligheid en vertrouwen en een open en respectvolle manier van omgaan met elkaar willen we kinderen in staat stellen over alle onderwerpen ongedwongen en eerlijk te kunnen vertellen.

Op de jaarlijkse nationale Daltondag in maart willen een ieder laten zien waar ons Daltononderwijs voor staat. Op deze dag staan de deuren open om Daltononderwijs van dichtbij mee te maken.